We zijn goed op weg

Momenteel verbruiken we 84 miljoen vaten olie, 8 miljard kubieke meter aardgas en 8,5 miljoen ton steenkool om in onze energiebehoefte te voorzien. Per dag wel te verstaan. Onze vraag naar fossiele brandstoffen brengt ons steeds dichter bij de twee crises die de 21ste eeuw zullen domineren en sterk aan elkaar gelieerd zijn: de klimaatcrisis en de energiecrisis. Over beiden is al veel geschreven en gezegd waarbij de discussie momenteel hoofdzakelijk gevoerd wordt vanuit twee posities. Aan de ene zijde de ‘stayers’ die vasthouden aan de huidige manier van denken en doen. Zij vinden dat de problemen op termijn opgelost dienen te worden zonder dat ‘business as usual’ in het geding komt.Hierbij heeft het oplossen van de huidige economische crisis voorrang en is een duurzame energievoorziening iets voor latere zorg. Zij gaan er vanuit dat beide punten niet met elkaar te verenigen zijn en dat verduurzaming leidt tot meer kosten en dus minder winst. Aan de andere zijde de ‘movers’. Zij volgen de wetenschap, die onmiskenbaar aangeeft dat we zo snel mogelijk moeten overschakelen op alternatieve energiebronnen en dat dit prioriteit heeft boven andere, korte termijndoelstellingen.

We hebben in middels al zoveel koolstof in de atmosfeer gebracht dat een opwarming van ongeveer twee graden nu al onvermijdbaar lijkt. We kunnen dus niet snel genoeg onze energievoorzieningen vergroenen om weg te blijven uit klimaatscenario’s die nog meer opwarming voorzien. De economische crisis biedt hierbij juist mogelijkheden aangezien (overheids-) investeringen de noodzakelijke randvoorwaarden vormen om versneld te werken aan meer duurzame energie opwekking en meer duurzame productieprocessen en producten. Een van de voorstanders hiervan is de Engelse wetenschapsjournalist en schrijver Fred Pearce. Wij interviewden hem een jaar geleden tijdens zijn bezoek aan Nederland in het kader van zijn boek ‘The last generation’. Hij bleek toen al een vooruitziende blik te hebben zoals blijkt uit het korte fragment onderaan dit artikel. De afgelopen maanden zijn er honderden miljarden uit traditionele beleggingen onttrokken en veel investeerders kijken naar ‘Green Tech’ fondsen om hun geld in te herinvesteren. Er is echter terughoudendheid omdat men geen nieuwe luchtbel wil creëren.

Na de dot.com, vastgoed en hedge-fund ervaringen is men bevreesd opnieuw in een fonds te beleggen dat op termijn uit elkaar spat. Deze voorzichtigheid is goed. De beleggingen moeten in zichzelf ook duurzaam zijn en lange termijn doelen vervullen. Er is geen kip met de gouden (of groene) eieren, geen op zichzelf staand technologisch wondermiddel. Er zal een mix van vele oplossingen en technieken nodig zijn om van onze fossiele verslaving af te komen. Er zal dus ook een gespreide mix van investeringen moeten plaatsvinden. Economie en ecologie kunnen en moeten hierbij hand in hand gaan. Veel ‘movers’ zijn bezorgd over het trage tempo waarin wij verduurzamen. Soms horen wij daar ook bij. Toch is het goed deze bezorgdheid in perspectief te plaatsen.

In 2005, slechts vier jaar geleden, organiseerden wij de eerste editie van het Ben&Jerry’s Climate Change College en, later dat jaar, het CO2005 congres (zie portfolio sectie op deze website). Beide stonden volledig in het teken van bewustwording aangezien de meeste mensen nog geen weet hadden van de omvang van klimaatverandering en de mogelijke gevolgen. Slechts twee jaar later was de doelstelling van het Climate Change College veranderd en lag de focus op het werken aan concrete oplossingen. Ook het Noordpool.FM project met 3FM en VROM lag in die lijn. Maak mensen bewust en verleidt hen dan ook daadwerkelijk iets te veranderen. Onze meest recente programma’s zoals CoolSchools en Voyage for the Future richten zich volledig op handelingsperspectief: wat kan ik als mens doen om een verschil te maken? Komend jaar zetten we met nieuwe programma’s voor het bedrijfsleven en de overheid deze lijn door. We richten ons bewust op deze belangrijke doelgroep omdat deze spelers voor een belangrijk deel de maatschappelijke koers zullen bepalen. In vier jaar tijd hebben de doelstellingen van onze programma’s elkaar dus snel opgevolgd en zijn verreweg de meeste mensen van onwetend naar betrokken getransformeerd. Zoals Mahatma Gandhi ooit zei; ‘First they ignore you, then they laugh at you, then they fight you, then you win.’ Gebaseerd op de strijd tussen de ‘movers’ en de ‘stayers’ of investeringen wel of niet naar duurzame ontwikkelingen moeten gaan, kunnen we maar een ding concluderen; we zijn goed op weg.